Het aantal ongevallen in de bouw blijft fors. In 2019 heeft vier procent van de werknemers in de categorie nijverheid en energie, waar de bouwnijverheid onderdeel van uitmaakt, door één of meer bedrijfsongevallen lichamelijk en/of geestelijk letsel opgelopen (CBS, TNO, 2020). ‘En dan zijn de niet gemelde ongevallen en de bijna-ongevallen nog niet meegerekend.’ Aan het woord is Jeroen den Otter, Business Unit Manager van VCANederland, één van de aanbieders van de VCA-cursus voor werknemers, zzp’ers en leidinggevenden.
Verplicht
‘VCA staat voor VGM (Veiligheid, Gezondheid en Milieu) Checklist Aannemers. VCA is ontwikkeld door en eigendom van de SSVV, de Stichting Samenwerken Voor Veiligheid, en is een bekende en veelgebruikte methode om aan de Arbowet te kunnen voldoen. Volgens de Arbowet moeten werkgevers zorgen dat mensen veilig kunnen werken en dat zij goede instructies krijgen. Wettelijk is het VCA-diploma, zoals het formeel heet, niet vereist, maar steeds vaker wordt door opdrachtgevers op locatie het VCA-certificaat, zoals het in de volksmond meestal wordt genoemd, verplicht gesteld.’
Wij willen ons onderscheiden door kwaliteit”
Maatwerk
‘VCANederland wil niet per sé de grootste zijn in Nederland, maar wel de beste’, vervolgt Den Otter. ‘Wij willen ons onderscheiden door kwaliteit. Door het aantal cursisten en landelijk werkende bedrijven als klant kunnen we meer dan dertig cursuslocaties en vijftig examenlocaties verspreid over het land aanbieden. Sinds een paar jaar kennen we ook een startgarantie. Het komt gelukkig niet vaak voor, maar een groep van drie of vier personen gaat gewoon van start. En: niemand leert op dezelfde manier. Wij hebben niet één standaardtraject. We hebben geïnvesteerd in maatwerk voor specifieke doelgroepen, zoals moeilijk lerenden, mensen met dyslexie en anderstaligen. De cursus wordt aangeboden in het Engels, Arabisch, Pools, en op aanvraag ook in andere talen. Het VCA-examen kan worden afgelegd in een groot aantal talen. Ons slagingspercentage was tot en met het derde kwartaal 92 procent, tegenover 85 procent landelijk.’
Veiligheidsbeloftes in coronatijd
‘Het werk gaat ondanks de coronacrisis gewoon door, de bouw zie ik nauwelijks stilliggen’, constateert Den Otter. ‘Daarom wilden we er vanaf het begin voor zorgen dat de mensen door kunnen gaan met hun VCA-cursus. De mogelijkheden zijn uitgebreid met online kennisclips, e-learning en alle cursussen kunnen online gevolgd worden. Dit is niet voor iedereen geschikt en daarom bedachten we de “virtual classroom”, een online klas. Het examen moet wel altijd live worden afgelegd. We verwachten van onze locaties dat ze een serieus protocol leveren waarin alle maatregelen verwerkt zijn: hoe handhaven ze de anderhalve meter afstand, hoe worden lunch en drankjes geserveerd, hoe wordt schoongemaakt en het lokaal gelucht? Wij als opleider moeten natuurlijk ook laten zien dat we veilig omgaan met de maatregelen. We hebben het NRTO-keurmerk van de Nederlandse Raad voor Training en Opleiding, en protocollen vertaald naar onze eigen “veiligheidsbeloftes”. De cursisten hebben vanzelfsprekend ook een verantwoordelijkheid om zich aan de regels te houden.’
Wij als opleider moeten natuurlijk ook laten zien dat we veilig omgaan met de maatregelen”
Bewustzijn
‘Voorop staat dat de mensen toch hun VCA kunnen halen’, benadrukt Den Otter. ‘Sommige mensen mogen niet van hun werkgever naar een klas komen, en daar proberen we samen met de opdrachtgever oplossingen voor te bedenken, zoals de virtual classroom. Elk ongeval is er een teveel. Ook al hebben we niet de illusie dat een cursist in de ene dag die de cursus duurt “om” is. Het gaat erom dat mensen aan het denken worden gezet over veiligheid op de werkvloer en dat er bewustzijn komt. Vervolgens moet de hele keten meewerken en is bedrijfscultuur het allerbelangrijkst. Het zou mooi zijn als werknemers en leidinggevenden elkaar op gedrag aanspreken: Heb je je veiligheidsschoenen niet aan? En je helm niet op? Ik zou m’n gehoorbeschermers maar gebruiken als ik jou was.’
Toekomst
‘We hebben geleerd dat we flexibel zijn, en in een lastige tijd gewoon door kunnen gaan. Ik verwacht dat we ook in 2021 te maken zullen hebben met de gevolgen van corona. We moeten niet denken dat we straks weer met z’n allen naar de klassikale cursus gaan’, zegt Den Otter. ‘De rol van ons als opleider is in creatieve en innovatieve oplossingen te blijven investeren om mensen hun VCA te laten halen, ook als we in een nieuwe situatie terechtkomen.’
Wilt u meer weten over VCA, kijk op vca online en vcanederland.nl.
Dit artikel is gesponsord door KIWA.
