Ondernemingsraden zijn doorgaans heel tevreden over hun cursusdagen, maar voor de buitenwacht is lang niet altijd duidelijk waar die tevredenheid op gestoeld is. Wat merk je nu eigenlijk in het bedrijf van het feit dat de or op cursus is geweest? Nu valt er onder dat begrip ‘cursus’ een heel scala aan activiteiten. Een beginnende or krijgt vaak gewoon les in de basisbegrippen rond medezeggenschap en moet ook de interne organisatie op orde brengen. De meer ervaren or gebruikt de cursusdagen vaak om de klokken gelijk te zetten, om problemen die in de loop van het jaar zijn ontstaan eens door te spreken. Ook teambuilding is een belangrijk onderwerp. Een cursus is dus soms een opleiding, soms een training, maar vaak ook een noodzakelijke werkconferentie die niet gericht is op een leereffect maar op het goed laten verlopen van het or-werk in de rest van het jaar. Geen wonder dat de rest van de organisatie daar niet veel van merkt: die ziet gewoon een goed functionerende or, zoals die ook vóór de cursusdagen al draaide. De cursus moet de or dus draaiende houden. Die cursuspraktijk wordt gestimuleerd door de GBIO-bijdrage. Door de subsidie van zo’n 30 procent van de cursustarieven lijkt een or-cursus goedkoper dan hij is. Als straks de subsidieregeling weg valt, zullen de cursustarieven opeens een stuk hoger uitvallen. De vrees is dat or’s dan meer moeite moeten doen om hun cursusdagen gefinancierd te krijgen. Toch moeten we ook de kansen die deze nieuwe situatie biedt, niet uit het oog verliezen. De vraag wat je nou eigenlijk precies geleerd hebt in de cursus zou eigenlijk best wat vaker aan de orde mogen komen. Het gaat immers om een investering in goed functionerende medezeggenschap en daar mag je als or best verantwoording over afleggen. Dat de ondernemingsraad bepaalt wat hij wil leren in een cursus, wil niet zeggen dat niemand zich daarmee zou mogen bemoeien. Eén van de gevolgen van het afschaffen van de GBIO-subsidie zou kunnen zijn dat het prijskaartje van een cursus nu volledig zichtbaar wordt. En in plaats van simpelweg te wijzen op het recht op scholing, zou je als or ook met de bestuurder het gesprek kunnen aangaan over hoe deze investering in goede medezeggenschap wordt benut. Bijvoorbeeld doordat de or aan het begin van zijn zittingstermijn een ‘medezeggenschapsontwikkelplan’ (MOP) opstelt, waarin opgenomen wordt hoe de or zich de komende periode wenst te manifesteren, welke competenties daarvoor van belang zijn en hoe die worden ontwikkeld. Een dergelijk plan kan de basis vormen voor cursusfinanciering waarover met de bestuurder overeenstemming moet worden bereikt. Voor de huidige opleidingsinstituten ligt hier ook een uitdaging: zijn wij in staat om het effect van onze inspanningen duidelijker voor het voetlicht te brengen bij de hele organisatie? Zodat we met recht kunnen zeggen dat we de medezeggenschap niet alleen draaiende houden, maar dat we hem ook tot een belangrijke kracht in de organisatie weten te maken.