Joop van Vlerken

In het Heat Pump Application Center doet TNO uitgebreid onderzoek naar warmtepompen. TNO-onderzoeker Andries van Wijhe licht lopende projecten toe, waaronder onderzoek naar ZLT-netwerken, nieuwe technologieën, algoritmen en digital twins. Daarnaast deelt hij zijn visie op de ontwikkeling van warmtepompen en de uitdagingen rond netcongestie.

Zet jezelf op voorsprong; dat is het thema van VSK+E 2026, die van 3 tot en met 6 februari plaatsvindt in Jaarbeurs Utrecht. Het thema past volgens Joyce van de Hoef, clustermanager Bouw & Installatie bij Jaarbeurs, bij de fase waarin de installatiesector zich bevindt. Veranderingen in technologie vragen daarin om andere vaardigheden. Het tekort aan vakmensen ziet ze als belangrijkste uitdaging.

Slimme oplossingen kunnen energiebesparing een boost geven en netcongestie tegengaan. Bijvoorbeeld door beschikbare aansluitcapaciteit optimaal te verdelen tussen de warmtepomp, laadpalen en andere stroomverbruikers. Wel moet eerst het laaghangend fruit worden geplukt. "Kijk bijvoorbeeld goed naar stooklijnen en de inregeling van installaties", zegt Mirjam Harmelink, zelfstandig adviseur en projectmanager van het onderzoeksproject Brains4Buildings (B4B) aan de TU Delft.

In mei dit jaar werd het nieuwe Paris Proof-kantoor van ingenieursbureau Haskoning in Delft opgeleverd. Daaraan ging een grondige renovatie van het voormalige faculteitsgebouw uit 1912 vooraf. Een wko met warmtepompen zorgt nu voor de verwarming. Het inpassen van de installaties, met afgifte via klimaatplafonds, bleek de grootste uitdaging.

Een bufferzak in de kruipruimte als bron voor een water/water-warmtepomp, waarbij de buffer via PVT wordt opgewarmd om de COP zo hoog mogelijk te houden. Dat is het principe achter Solar­Freezer. Het is al enige jaren op de markt, maar sinds kort kan ook regenwateropvang als bron worden gebruikt.

Als over warmtepompen wordt geschreven, zijn doorgaans vooral leveranciers, adviseurs en installateurs aan het woord. De ervaringen die bewoners zelf ondervinden blijven daardoor onderbelicht. Daarom vroegen we freelance journalist Joop van Vlerken om zijn ‘eigen verhaal’ te vertellen. Hij is eigenaar van een woning in Eindhoven die wordt verwarmd en gekoeld met een bodemgebonden warmtepomp.

Bij laagtemperatuurverwarming in combinatie met warmtepompen denken de meeste mensen aan vloerverwarming of aangepaste radiatoren. Maar behalve vloeren kunnen ook wanden en plafonds worden gebruikt voor de koeling of verwarming van ruimtes. Nu worden deze opties vaak nog aanvullend gebruikt, bijvoorbeeld naast vloerverwarming. Maar het is ook mogelijk om woningen volledig van koeling en verwarming te voorzien met behulp van plafonds en wanden. <em>Tekst: Joop van Vlerken </em>

Warmtepompen laten zich het beste combineren met laagtemperatuurafgiftesystemen. In de woningbouw wordt in de meeste gevallen voor vloerverwarming gekozen, maar ook wand- en plafondverwarming bieden mogelijkheden om ruimten te klimatiseren. Dat hier weinig van wordt gebruikgemaakt heeft te maken met onbekendheid.