Mijn artikelen gaan bijna altijd over arbeidsongevallen en dan in het bijzonder de verantwoordelijkheid van de werkgever. De invulling en reikwijdte van de zorgplicht staan daarbij voorop. Maar het gaat ook over het spanningsveld tussen de naleving van die zorgplicht door de werkgever en de eigen verantwoordelijkheid van de werknemer.  

Draait werkgever op voor schade aan derde? 

En hoe zit het eigenlijk als de werknemer schade aan een derde toebrengt, binnen of buiten het bedrijf? Draait zijn werkgever dan ook op voor deze schade? Valt een collega-werknemer onder die 'derden'? Het zou toch gek zijn als de werkgever hier ook verantwoordelijkheid voor draagt. Wat valt hem immers te verwijten? 

Het zal de trouwe lezers van mijn artikelen niet zijn ontgaan dat ik deze vragen niet stel zonder met een antwoord te komen, waarbij ik een smeuïge uitspraak van de rechter aanhaal. Dit doe ik hieronder zeker, maar mijn stand verplicht me om de lezer ook enige juridische gezichtspunten aan te reiken. Sla dit vooral over als je daar even geen zin in hebt. 

Slachtoffer ongeval claimt letselschade bij baas 

Wat speelde er in deze casus? Een werknemer neemt deel aan een door zijn werkgever opgedragen sportles. Deze les maakt deel uit van een opleiding tot duikleider. De les bestaat eruit dat het slachtoffer met 5 collega’s gaat mountainbiken onder leiding van twee instructeurs. En mountainbiken, dat gaat vaak fout in letselschadeland.  

Op een gegeven moment fietsen het slachtoffer en twee collega’s naast elkaar, hij in het midden. De instructie is om links af te slaan richting het strand. De fietser aan de linkerzijde rijdt echter pardoes rechtdoor. Het slachtoffer rijdt daarop met zijn voorwiel in het achterwiel van zijn voorligger, komt ten val en loopt hierbij ernstig letsel op.  

Ja doei, zegt de baas. Dus op naar de rechter 

Het slachtoffer claimt vervolgens zijn letselschade bij zijn werkgever, die de claims naar het land der fabelen verwijst. Noodgedwongen stapt de werknemer naar de rechter. Bij de rechter voert de werknemer twee grondslagen voor zijn claim aan. Als eerste en ook de meest voor de hand liggende grondslag: de zorgplichtschendig van de werkgever. Als tweede grondslag: aansprakelijkheid van de werkgever omdat een collega-werknemer een fout heeft gemaakt waardoor zijn schade is ontstaan.  

Geen schending zorgplicht, wel fout door derde 

Bij de rechtbank krijgt de werknemer ongelijk. In hoger beroep is hij meer succesvol. Het hof oordeelt dat er geen sprake is van een zorgplichtschending van de werkgever. Het fietsen in een klein groepje is een eenmalige activiteit met een aanvaardbaar risico. Er zijn volgens het hof ook geen specifieke arboregels van toepassing die de werkgever niet in acht heeft genomen. De werkgever had niets kunnen doen om dit fietsongeval te voorkomen en gaat dus vrijuit.  

De tweede grondslag vindt wel gehoor bij het hof. Het hof oordeelt dat de collega-werknemer een fout heeft begaan door tegen de gegeven instructie in rechtdoor te rijden. Daardoor is het ongeval ontstaan. Deze collega is, net als het slachtoffer, een ondergeschikte van de werkgever. Tegelijkertijd is hij ook als een derde aan te merken zoals verwoord in het bewuste wetsartikel. 

Functioneel verband: baas schadeverantwoordelijk 

En nu komt het! De werkgever is om die reden verantwoordelijk voor de schade. Want er is sprake van een zogeheten functioneel verband tussen de verkeersfout van de collega en de opgedragen werkzaamheden. Daarvan is volgens het hof sprake als de opdracht tot het verrichten van deze werkzaamheden de kans op een fout objectief gezien heeft vergroot. En de werkgever ook juridische zeggenschap had over de gedragingen waarvan de fout deel uitmaakte.  

Hier ging het om een opdracht van de werkgever, onder diensttijd, waarbij de medewerkers gebruikmaakten van door de werkgever beschikbaar gestelde fietsen. De werkgever had bovendien zeggenschap over de uitvoering van de opdracht. Het hof komt dus tot de conclusie dat de werkgever niet zijn zorgplicht heeft geschonden, maar wel schadeplichtig is op basis van de door een collega-werknemer aan het slachtoffer toegebrachte schade.  

Betekenis voor de dagelijkse praktijk 

Waarom vind ik deze uitspraak nu zo interessant voor de dagelijkse praktijk?  

Allereerst zet het hof helder uiteen dat er onderscheid moet worden gemaakt tussen zorgplicht en risicoaansprakelijkheid. Namelijk de zorgplicht van de werkgever voor een ongeval op de werkvloer en een risicoaansprakelijkheid voor de werkgever als een werknemer een collega schade toebrengt.  

Daarnaast bevestigt het hof dat het functionele verband tussen de fout van de collega en de opgedragen taak ruim moet worden uitgelegd. En dat verband gaat dus heel ver. Want die relatie is bijna altijd wel aanwezig. Misschien ligt dat anders bij een knokpartij tussen werknemers op de werkvloer. Zo'n voorval heeft natuurlijk helemaal niets te maken met de opgedragen werkzaamheden. Maar is die relatie er wel, dan draai je als werkgever op voor de letselclaim van de benadeelde collega-werknemer. Je zal tegenwoordig maar werkgever zijn!